Veel gemeenten in Nederland hebben de weg naar méér overheidsparticipatie ingeslagen. Als gemeente wil je steeds beter aansluiten bij de initiatieven die in de samenleving ontstaan. En dat vraagt om organisatie- en cultuurverandering. Maar hoe doe je dat als gemeente? De eerste stap zetten is vaak het moeilijkst.
Deze website biedt een aantal praktische hulpmiddelen rondom werken met de Omgevingswet. Als je een participatieproces organiseert, heb je baat bij ideeën voor werkvormen of aanpakken. Kijk bij participatie per fase om te zien welke vormen passen bij welk kerninstrument of doelgroep.
Een site van Movisie met een verzameling aan e-tools die je in kan zetten.
De Keuzewijzer e-tools 2.0 biedt een overzicht van goede tools die gemeenten kunnen inzetten om burgers online te betrekken bij beleid en besluitvorming. Burgers actief online betrekken bij beleid- en besluitvorming wordt een steeds normaler onderdeel van gemeentelijke participatietrajecten. Of het nu gaat om het informeren en raadplegen tijdens de ontwikkeling van beleid of het meebeslissen over de uitvoering van concrete plannen en projecten. Er bestaat een heel scala aan digitale middelen die hierbij behulpzaam zijn. Om gemeenten inzicht te bieden in de mogelijkheden bracht Movisie twee jaar geleden de Keuzewijzer e-tools uit. De keuzewijzer geeft gemeenten een overzicht van veelgebruikte digitale participatietools, hun toepassingsmogelijkheden en de ervaringen van gemeenten die deze al gebruiken. De technologische ontwikkelingen gaan snel, evenals de inzichten in hoe online burgerparticipatie vorm kan krijgen. Daarom hebben we de keuzewijzer verrijkt, geactualiseerd en op onderdelen herzien. Met deze versie bieden we opnieuw een actueel overzicht dat gemeenten kan helpen bij het kiezen van een tool die past bij hun participatiedoelstellingen.
Op deze website wordt de achtergrond van de Harvard methode en de vier stappen van onderhandelen toegelicht.
Het is handig bij het onderhandelen gebruik te maken van de volgende tips en gouden regels
Een veel gebruikte methode om meer inzicht te krijgen in wat eindgebruikers denken en voelen is de Empathymap.. Deze methode is oorspronkelijk een marketingmethode maar is breder toepasbaar. Op basis van het invullen van een aantal kwadranten wordt beter inzicht verkregen over de behoeften van een eindgebruikter/klant. Dit inzicht kan je helpen bij het aangaan van een gesprek met de verschillende partijen.
Een handleiding van het gebruik van een empathymap vind je hier alsook een invulformulier. Meer achtergrondinformatie over empathymapping vind je o.a. hier
Een aparte methode van onderhandelen is de zogenaamde Harvard methode oftewel principieel onderhandelen. Dit is een ‘zachte’ methode waarbij het niet gaat om wie er ‘gelijk’ krijgt maar probeer je op zo’n manier te onderhandelen dat aan alle partijen recht wordt gedaan en je tot overeenstemming komt. Je gaat samen op zoek naar een ‘win-win’ situatie. De methode van principieel onderhandelen wordt in deze video uitgelegd.
De Harvard methode onderscheidt de volgende stappen:
Op deze website wordt de achtergrond van de Harvard methode en de vier stappen van onderhandelen toegelicht.
“Een praktische tool om een onderhandelingsoverleg in te gaan. Het zijn geen hapklare brokken maar je zult het je gaandeweg eigen moeten maken. Uitleg bestaat uit veel tekst maar het leest wel goed door.”
Het kan waardevol zijn om inzicht te krijgen in je eigen verandervoorkeur aan de hand van het kleurenmodel van de Caluwe & Vermaak. Twynstra en Gudde hebben daarvoor een online vragenlijst ontwikkeld op basis van het model van Caluwe & Vermaak.
Een variant op het kleurendenken is het DISC-model. In onderstaande video wordt een voorbeeld gegeven van de verschillende kleuren uit het DISC-model.
Als je meer weet over jouw kleur (=verandervoorkeur) geeft dit inzicht in waar je rekening mee moet houden als je met andere ‘kleuren’ te maken krijgt. Ook kan je anderen vragen de vragenlijst in te vullen om zo meer inzicht te krijgen in de aanwezige kleuren binnen je team. Dit maakt je bewust van de overeenkomsten en verschillen en geeft aanknopingspunten voor de benadering die je kiest. Ook de DISC vragenlijst kan inzicht geven in jouw persoonlijke voorkeuren.
“Relatief eenvoudig en geeft reeel beeld. Gebruik van de tool is in mijn ogen alleen zinvol als alle teamleden deze invullen.”
“De vragen vond ik af en toe wel lastig te beantwoorden maar het systeem is simpel. Duimpje omhoog wat bij je past en duimpje naar beneden wat niet bij je past.”
Bij het omgaan met verschillende manieren van denken of handelen kan het kleurendenken van De Caluwe behulpzaam zijn. De verschillende kleuren helpen je om te begrijpen waar de ander enthousiast van wordt en welke benadering het beste past. Voor het kleurendenken van de Caluwe zijn veel verschillende interventies beschikbaar. In onderstaande video wordt uitgelegd wat dit kleurendenken inhoudt.
“Mede met ondersteuning van het filmpje is het model wel duidelijk. Het model is op het eerste oog niet heel complex, maar de theorieën achter dit model zijn een stuk complexer.”
In onderstaande video legt Ben Tiggelaar uit hoe je partijen bij de start van je project kunt laten aanhaken.
Ben Tiggelaar: Hoe creëer je een gevoel van urgentie?
Vernieuwingsprocessen worden ook wel innovatieprocessen genoemd. Hiervoor zijn handige handvatten ontwikkeld om dit proces te organiseren.
“Iedere organisatie kan dit instrument gebruiken. De verdiepende templates bieden de handvatten om dieper op specifieke onderdelen in te gaan. Hierdoor ga je echt heel doelgericht te werk. Het houdt ons scherp!”
“In het instrument zelf staat heel mooi beschreven. “Zie het daarom ook meer als een werkdocument dan een eenmalig (snel) in te vullen format.”. Dit mag van mij ook bij een omschrijving van het instrument staan. De vele tekst en bladzijden kan mensen er van weerhouden om er überhaupt naar te gaan kijken.”
In onderstaande video legt Ben Tiggelaar uit hoe je partijen bij de start van je project kunt laten aanhaken.
Ben Tiggelaar: Hoe creëer je een gevoel van urgentie?
De video gaat in op de eerste stap van het 8 stappenmodel van Kotter. Het 8 stappenmodel van Kotter geeft je meer inzicht in hoe je een proces waarbij vernieuwing/verandering een rol speelt, kunt inrichten en waar je rekening mee moet houden. Voor de 8 stappen voor succesvolle verandering van Kotter is er een tool beschikbaar om de voorgang van de 8 stappen inzichtelijk te maken.
“Overzichtelijk/duidelijk en praktisch makkelijk toepasbaar. Kost wel wat extra tijd en energie.”
Naast inzicht in verandervoorkeuren en je persoonlijke voorkeuren kun je ook kijken naar verschillende rollen in een samenwerking. Hiervoor kan je de Teamrollen van Belbin raadplegen. De teamrollen van Belbin geven inzicht in talenten van jezelf en je collega’s. Het optimaal inzetten van ieders talenten is essentieel voor een succesvolle samenwerking.
